Blog & nieuwsbrief
IFSO-opstellingen plaatst regelmatig op deze pagina het laatste blog nieuws over mijn praktijk, systemische werk, families en relaties.
Bekijk mijn online agenda voor beschikbare tijden op maandag, dinsdag of woensdag. Staat jouw gewenste moment er niet bij? Neem gerust contact op, dan kijken we samen naar de mogelijkheden.
Ik ontmoet je graag!
Belofte & loyaliteit
De kracht van een belofte… en wat er gebeurt als je haar niet kunt waarmaken.
We doen ze vaak met de beste intentie, bijvoorbeeld aan iemand op het sterfbed, of als jong kind omdat je ziet dat je vader het moeilijk heeft, maar ook binnen een organisatie kun je beloftes doen die je niet altijd waar kunt maken.
- “Ik zal er altijd voor je zijn.”
- “Ik laat je nooit alleen.”
- “Ik zorg voor ……”
- “Dit zal mij niet nog eens gebeuren.”
Beloftes vanuit loyaliteit
Veel beloftes worden niet gedaan vanuit de bewuste-volwassenplek, maar vanuit een onbewuste (kind)plek. Een innerlijk onbewust (kind) dat veiligheid wil creëren. Dat zal helpen. Dat iets goed wil maken. Dat je de pijn wilt verzachten. Ik neem de verantwoordelijkheid. In een opstelling zien we vaak dat iemand — meestal onbewust — een belofte heeft gedaan aan een ouder, broer, zus of zelfs aan een lot in de familielijn – en in organistatie aan je collega die overbelast is of aan de opdracht gever die net te hoge eisen stelt. Bijvoorbeeld:
- “Ik zal jouw verdriet dragen.”
- “Ik zal het beter doen dan jij.”
- “Ik zal sterk zijn, zodat jij dat niet hoeft te zijn.”
- “Ik zorg dat het hem of haar goed zal gaan.”
- Ik ga ervoor zorgen dat het goed komt.
We menen het oprecht. Maar op dat moment kunnen we consequenties voor later niet overzien. Wat als je de belofte niet kunt volbrengen? Dan ontstaat er vaak een gevoel van
- Schuld.
- Schaamte.
- Of gevoel van falen.
Je staat altijd aan – om de belofte te volbrengen.
Terwijl het misschien nooit jouw taak was – het hoorde eigenlijk niet bij jou. Systemisch gezien kan het verbreken van een belofte voelen als ontrouw. Alsof je iemand in de steek laat. Maar soms is het juist trouw zijn aan jezelf.
De vraag is niet: “Heb ik mijn belofte gehouden?” De vraag is: “Was dit ooit van mij om te dragen?”
In een opstelling onderzoeken we: Vanuit welke plek is deze belofte gedaan?
- Wie probeerde je te redden?
- Wat gebeurt er als je de verantwoordelijkheid teruggeeft.
- Niet uit onverschilligheid.
Maar vanuit ordening: wat hoort wel en wat hoort niet bij jou? Want ook hier geldt: ieder draagt zijn eigen lot. En liefde stroomt beter zonder beloftes die uit verstrikking zijn ontstaan. Een reflectievraag voor jou;
- Welke belofte draag jij nog — hardop uitgesproken of stil vanbinnen?
- En klopt die nog bij wie je vandaag bent?
Misschien is het tijd om haar opnieuw te bekijken. Zonder oordeel en met mildheid. Wil je dit onderzoeken tijdens een workshop opstellingen of in een een-op-eensessie? Je bent welkom.
Maar iemand doet het toch ook zelf?
Gisteren werd mij gevraagd: “Maar iemand doet het toch ook zelf?”
Een begrijpelijke vraag, die ik graag vanuit systemisch perspectief toelicht.
Binnen systemisch werk erkennen we dat ieder mens zijn eigen levenspad loopt en verantwoordelijkheid draagt voor zijn of haar keuzes. Tegelijkertijd maken we allemaal deel uit van een familiesysteem dat ons diepgaand beïnvloedt. Uit liefde en loyaliteit aan dat systeem — vaak onbewust — kunnen we een plek innemen die niet de onze is.
Wanneer iemand bijvoorbeeld boven zijn ouders gaat staan, verantwoordelijkheid draagt die niet passend is, of zich identificeert met het lot van een familielid, ontstaan er patronen die niet werkelijk bij die persoon horen.
Toch blijven juist de conflicten, lasten of dynamieken die bij die ‘verkeerde plek’ horen zich herhalen.
Van binnen voelt het vaak alsof je het zelf doet — en dat klopt ook. Maar wat we meestal niet zien, is dát we bewegen vanuit onbewuste systemische loyaliteit. Pas wanneer er bewustzijn ontstaat over onze plek in de fontein, wordt zichtbaar waar de verstoring zit.
En zelfs dan is het geen eenvoudige stap om werkelijk terug te keren naar je eigen plek. Loyaliteit aan het systeem is een krachtige, liefdevolle beweging. Het vraagt moed en innerlijke toestemming om de verantwoordelijkheid terug te leggen waar die hoort en volledig op je eigen plek te gaan staan.
Juist daar ontstaat rust, kracht en helderheid.
Wil jij ontdekken of jij op jouw eigen, juiste plek staat binnen jouw systeem?
Meld je dan aan voor de volgende workshop op 14 maart ’26 in Alkmaar
In opstellingen zien we het keer op keer: het lichaam liegt niet.
Waar het hoofd nog zoekt naar verklaringen, laat het lichaam vaak al lang zien dat er iets gedragen wordt wat niet (meer) bij ons hoort, of dat er iets ouds is wat gezien en verwerkt wil worden. Pijn, spanning, vermoeidheid of terugkerende klachten zijn zelden alleen van dit moment. Ze kunnen een echo zijn van het familiesysteem, van lotgevallen, verlies of uitsluiting dat eerder heeft plaatsgevonden.
Bert Hellinger beschrijft dit op een diepgaande manier wanneer hij spreekt over de ziel en haar relatie tot het lichaam en het systeem. Hij nodigt ons uit om anders te kijken dan het idee dat het lichaam slechts “materie” is en de ziel pas later wordt toegevoegd. Volgens hem is het lichaam vanaf het allereerste begin bezield. De ziel was er al vóór ons ontstaan en verbindt ons met een lange keten van mensen: zij die er waren, zij die er zijn en zij die nog zullen komen.
De ziel werkt in en door het lichaam als een stille, zeer wetende kracht. Ze strekt zich uit voorbij onze huid, verbindt ons met onze familie en met de grotere gehelen waarvan we deel uitmaken. In die familieziel vormen levenden en doden één geheel. Ook zij die plaats hebben moeten maken, vergeten zijn of een zwaar lot hebben gedragen, blijven deel van dit veld.
Wanneer we in het lichaam klachten ervaren, kan dat wijzen op een innerlijke beweging van het Ik dat zich verzet: tegen het lichaam, tegen het familiesysteem of tegen iets groters dan wijzelf. Hellinger noemt dit een vorm van aanmatiging. Genezing ontstaat juist daar waar het Ik zich weer voegt: naar het lichaam, naar de familie en naar de grotere ziel. Dit zich voegen ervaren we als deemoed. En precies daar, zegt hij, worden we gedragen.
In een opstelling krijgt dit een tastbare vorm. Het lichaam mag spreken, zonder analyse, zonder oordeel. Wat niet van ons is, kan worden teruggegeven. Wat nog niet is verwerkt, kan eindelijk gezien worden. En wat zich lang heeft vastgezet, kan weer in beweging komen.
Misschien is dat wel één van de diepste uitnodigingen van het werk:
niet harder ons best doen om te begrijpen, maar zachter worden in het luisteren.
Naar het lichaam.
Naar het systeem.
Naar dat wat via ons gezien wil worden.
De stroom van gewoontes
In families, teams en organisaties bouwen we gewoontes op — manieren van doen en denken die ooit helpend waren. Ze geven houvast, zekerheid, een gevoel van controle in een wereld die voortdurend in beweging is. En toch… na verloop van tijd kunnen diezelfde gewoontes ons ook beperken.
We houden vast, soms zonder het te merken. We herhalen patronen die ooit bescherming boden, maar die nu misschien juist de groei in de weg staan.
Het kost ons moeite om los te laten, want verandering vraagt overgave — en dat voelt vaak kwetsbaar.
Het kost ons moeite om los te laten, want verandering vraagt overgave — en dat voelt vaak kwetsbaar. Maar het leven zelf is beweging. Zoals de Tao zegt: “Ga met de stroom van het water in de rivier mee.” Wanneer er een steen ligt, probeert het water niet te vechten of te stoppen. Het zoekt vanzelf een weg eromheen, en blijft stromen. In opstellingen kunnen we zien waar het water in ons leven stokt. Waar we proberen vast te houden aan iets dat allang voorbij is. En als we dat erkennen, kan er iets verschuiven. Dan komt de stroom weer op gang — zacht, natuurlijk, zonder dwang.
Zo herinnert het leven ons eraan: We hoeven niet alles te beheersen. We hoeven alleen maar te blijven stromen. Wil je onderzoeken waar jouw stroom stokt — en weer in beweging komen? Tijdens de workshop van 25 oktober 2025 krijg je de kans om thema’s in je leven helder te zien en ruimte te geven aan wat wil stromen.
De Dans van Geven en Nemen
Over Balans, Verbinding en de Natuurlijke Orde
In elke relatie – of het nu gaat om partners, ouders en kinderen, vrienden of collega’s – beweegt een stille kracht mee: de balans tussen geven en nemen.
Soms geven we te veel en raken we uitgeput. Soms nemen we te veel en verliezen we de verbinding. En soms lukt het niet goed om te ontvangen wat ons eigenlijk toekomt.
“Liefde groeit wanneer geven en nemen elkaar vinden.” – Bert Hellinger
kleine daden van vriendelijkheid
- Zie jij de onrusten van extreem rechts… geef je dit aandacht?
- Zie jij dat er bij jou om de hoek is ingebroken… geef je dit aandacht?
- Zie jij dat vrouwen nog vaak onveilig zijn… geef je dit aandacht?
Tegelijkertijd kunnen we óók bewust onze aandacht geven aan wat er werkelijk toe doet in ons leven: aan onze naasten, aan de mensen die we liefhebben.
Er zijn zóveel mensen die zich alleen of zelfs eenzaam voelen. Mensen die niet schreeuwen om aandacht, maar die het misschien juist het hardst verdienen. Door onze aandacht daar naar toe te brengen met kleine daden van vriendelijkheid, kunnen we dichtbij verandering brengen.
- Misschien heb je daarmee (on)bewust iemand geholpen om anders naar de situatie te kijken.
- Misschien heb je daarmee (on)bewust iemand geholpen met geld problemen.
- Misschien heb je daarmee (on)bewust iemand geholpen met relatieproblemen.
Zoals Eric Clapton in zijn liedje “Change the World” bezingt:We kunnen het weer niet veranderen, maar we kunnen wél de wereld veranderen door kleine daden van vriendelijkheid — een glimlach, een gebaar van liefde. Eén voor één lichten we zo de wereld een beetje op.
https://youtu.be/kntzQiaFzOQ?si=Y_aL5w1xay9pjl2y En weet je… echte verandering begint bij onszelf. Door naar het verleden te kijken, kunnen we onze toekomst beïnvloeden. Ook ín onszelf. Daarom nodig ik je uit voor een opstelling op zaterdag 25 oktober in Alkmaar. Want juist daar kan de eerste stap gezet worden naar een nieuwe toekomst.
Bezie de wereld door de ogen van een kind.
- “Word als een kind. Bezie de wereld door de ogen van een kind. Ervaar het wonder van elk nieuw moment.”
- Wat als je niets hoeft te begrijpen?
- Wat als je alleen maar aanwezig hoeft te zijn, met alles wat er is?
- In deze veilige bedding ontstaat er ruimte voor diepe inzichten. Wat onzichtbaar leek, kan zichtbaar worden. Wat vastzat, mag weer gaan stromen. En wat gevoeld wil worden, krijgt de kans om erkend te worden.
- Of je nu als representant aanwezig bent of een vraag inbrengt – je bent van harte welkom.
- Man of vrouw, jong of ouder – elke stem is waardevol, elke stap telt.
Waarom voel ik mij altijd buitengesloten?
Een helend inzicht.
Door in de opstelling de moeder (vertegenwoordigd) te laten kijken naar haar dochter met de woorden: *”Lieve dochter, ik zie je nu helemaal,”* ontstond er beweging. Een verschuiving.
De cliënt erkende het zware lot van haar moeder – het immense verdriet dat haar had verteerd. En juist in die erkenning ontstond ruimte voor verbinding.
Langzaam begon zij te begrijpen: doordat er in het gezin geen echte verbinding mogelijk was – door het stilzwijgende verdriet – voelde zij zich altijd buiten de groep staan.
Het ego: dubbelzijdig!
Ik wil jullie graag meenemen in het onderwerp Ego, juist omdat ik dit thema vaak tegenkom in opstellingen. Zodra ik het woord Ego benoem, brengt dit bij de meesten onder ons de negatieve kant van het ego naar boven. Maar ons ego is niet alleen maar negatief! In de diepten van onze psyche bevindt zich het ego, een structuur die ons definieert en ons drijft. Het Ego is de stem die ons vertelt wie we zijn, wat we willen en hoe we ons verhouden tot de wereld om ons heen. Zeker in onze jeugd hebben we ons Ego nodig en zetten we het in om ons te beschermen. Er is een onderscheid tussen een gezond ego en een belast ego. Een belast ego heeft nog veel belasting vanuit de trauma’s en reageert vaak vanuit de pijn. Een gezond ego biedt ons zelfvertrouwen. Het helpt ons doelen te stellen en uitdagingen aan te gaan. Het ego motiveert ons om te excelleren, om onszelf te bewijzen en onze plaats in de maatschappij te vinden. Het geeft ons een gevoel van identiteit en continuïteit. Zonder het ego zouden we misschien verloren zijn in de chaos van het bestaan. Maar aan de andere kant kan het ego ook een gevangenis zijn. Het voedt onze angsten en onzekerheden. Het maakt ons competitief, vaak ten koste van onze relaties met anderen. Het ego is vatbaar voor vergelijking, wat leidt tot jaloezie en frustratie.
Wanneer we ons als volwassenen te veel identificeren met ons ego, verliezen we de verbinding met ons ware zelf en met de mensen om onsheen. In een opstelling is het de uitdaging om te vinden waar de balans ligt. Hoe kunnen we het ego omarmen zonder in het negatieve te vervallen? Het is een kunst om onszelf te erkennen en te waarderen, terwijl we ook open blijven staan voor de ervaringen en gevoelens van anderen. Wanneer we ons ego leren relativeren, kunnen we een dieper niveau van bewustzijn bereiken.
In een wereld die vaak draait om status en succes, is het essentieel om momenten van reflectie in te bouwen. Door regelmatig stil te staan bij onze gedachten en gevoelens, kunnen we onze egoïstische neigingen herkennen, omarmen en kijken of we een oud (kind) ego-stuk naar bovenhalen. We kunnen leren om ons ego te gebruiken als een hulpmiddel voor groei, in plaats van als een obstakel voor verbinding. Laten we ons ego niet als onze vijand beschouwen, maar als een deel van onszelf dat ons uitnodigt tot introspectie en groei. Door ons ego te begrijpen, kunnen we een rijker, authentieker leven leiden, vol compassie voor onszelf en voor anderen.
Emoties en gevoelens na een opstelling
Een opstelling biedt niet altijd een pasklaar antwoord, zoals je misschien zou wensen. Tijdens een opstelling laat ik me leiden door de stroom van de opstellingen, die je wel kunt voelen, maar niet rationeel met je hoofd kunt verklaren.
Een opstelling is een complex proces waarbij niet altijd direct duidelijk antwoorden naar voren komen. Het is een methode om onderliggende patronen en dynamieken bloot te leggen en werkt op zielsniveau. Tijdens een opstelling kunnen we ons laten leiden door de energie en de bewegingen binnen het systeem, wat een intuïtieve en soms verrassende ervaring kan zijn. Het is een proces waarbij het voelen en ervaren voorop staat, en waar rationele analyse soms niet volstaat om de volledige diepte van de ervaring te bevatten. Dit kan leiden tot nieuwe inzichten en perspectieven die anders misschien verborgen zouden blijven.
Het ervaren van emoties en gevoelens na een opstelling is een natuurlijk proces dat tijd nodig heeft om volledig te integreren. Het is belangrijk om ruimte te geven aan deze ervaringen, zonder er direct over te praten of te analyseren. Dit geeft je de kans om op een dieper niveau te verbinden met de inzichten die zijn opgedaan. Het is niet ongewoon dat de effecten van een opstelling zich over een langere periode ontvouwen, soms tot wel een jaar na de opstelling. Dit proces kan leiden tot een geleidelijke, maar significante transformatie in je perspectief en welzijn.
Door deze blokkades onder ogen te zien en met behulp van systemische zinnen de pijn de ruimte te geven, ontstond er plek voor transformatie, waarbij de blokkades konden stromen naar positieve energie. Dit proces van bewustwording en heling biedt een nieuwe weg naar welzijn en levensvreugde voor de cliënten.
Ervaring cliënt
Alle informatie en verhalen zijn altijd vertrouwelijk.
Met toestemming heb ik dit bericht geplaatst en het persoonlijke weggelaten.
Irma, ik wil je iets vertellen over mijn laatste opstelling. Het is opmerkelijk hoe zo’n opstelling relaties en communicatie kan veranderen.
Een dag na mijn persoonlijkeopstelling, na maanden van stilte, ontving ik een bericht van mijn familielid. Het was een kort maar krachtig bericht over onze langdurige stilte en geen contact.
Het is verbazingwekkend dat er contact werd gezocht gelijk de dag na de opstelling, vooral na het uitspreken van de systemische zinnen. Ik moest het even laten bezinken, maar uiteindelijk heb ik kunnen antwoorden. Met de hoop dat dit daadwerkelijk het begin is van een verandering in onze relatie!
*Je kunt hier zien dat wanneer je de energie anders positioneert tijdens een opstelling, dit een andere reactie in het veld kan uitlokken. Dit is een cruciale stap in het genezingsproces en het begrijpen van de dynamiek binnen een familie.
Als ik mijn ogen sluit.
De documentaire “Als ik mijn ogen sluit”, die op 15 augustus op NPO wordt uitgezonden, heeft een diepe indruk op mij gemaakt en zal waarschijnlijk vooral mensen raken wiens voorouders in Japanse interneringskampen hebben gezeten.
Dit thema komt vaak aan bod in mijn workshops over familieopstellingen.
Het is duidelijk dat de ervaringen van voorouders in interneringskampen diepe sporen nalaten die generaties lang kunnen doorwerken. Uit onderzoek blijkt dat historisch trauma het welzijn van nakomelingen kan beïnvloeden, wat kan leiden tot fysieke gezondheidsproblemen, mentale gezondheidsissues en een veranderde familiedynamiek.
Familieopstellingen bieden een waardevolle methode om deze complexe erfenis te onderzoeken en te verwerken, en helpen bij het vinden van een manier om met deze historische last om te gaan en een eigen pad naar de toekomst uit te stippelen.
Een opstelling kan gebeurtenissen een plaats geven, vooral voor diegenen die tot de tweede, derde of vierde generatie behoren. We kunnen gebeurtenissen niet veranderen, maar door inzicht, begrip en acceptatie kunnen we leren om meer innerlijke vrede te vinden en beter om te gaan met gebeurtenissen en onze omgeving.
Als ik mijn ogen sluit – Leven met de Japanse kampen – 2Doc.nl – Donderdag 15 augustus 2024 – NPO 2, 2Doc.nl en NPO Start 22:10
Innerlijke autoriteit
Alle informatie en verhalen die tijdens een opstelling behandeld worden zijn altijd vertrouwelijk, in dit bericht is het persoonlijke weggelaten.
Dragen voor iemand in je systeem
Tegenstand
Start van 2024
Bijna elke levensvraag waarin jij vastloopt, gerelateerd aan familie, relatie, gezondheid of werk kunnen doormiddel van een opstelling zichtbaar gemaakt worden. Elke maand is er een workshop Familie-& systeemopstellingen. Een opstelling kan (verborgen) blokkades zichtbaar maken waardoor het mogelijk is om deze helder te krijgen zodat je beter met de situatie om kunt gaan. Het is ook mogelijk om tijdens een privésessie jou levensvragen te behandelen. Omdat ik systemisch ben opgeleid zie en hoor ik jou niet alleen als individu, maar ook als iemand die onderdeel uitmaakt van het systeem. We kunnen echter pas compleet en bij onszelf zijn als alles een plaats mag hebben in onszelf, ook dat wat we bijvoorbeeld afwijzen vanuit het systeem.
Het nieuwe jaar is gestart! En wat is een betere manier om 2024 te beginnen met je focus op je welzijn. Ik merk nu dat er veel vragen over levensthema’s gesteld worden. Vragen die je in het nieuwe jaar graag veranderd zou willen zien, denk aan vragen over thema’s als:
- Wie ben ik en wat wil ik echt
- De relatie of band met je ouders
- Jezelf niet goed genoeg voelen
- Niet voor jezelf durven kiezen
- Je niet op je plek voelen of niet kunnen aarden
- Jezelf niet op de voorgrond durven zetten
- Je niet gezien voelen
- Jezelf openstellen voor de liefde
- Meer inzicht krijgen in ziekte of lichamelijke klachten
“Vertel me eens iets over het gezin waarin je bent opgegroeid.”
De plek die je inneemt, in een organisatie, in relaties of in je eigen gezin,
heeft veel te maken met de plek die je had in het gezin waarin je bent
opgegroeid.
Systemen (zoals families en organisaties) kennen van nature een
ordening.
In families staan vaders en moeders in die ordening gelijk aan elkaar,
maar vóór hun kinderen. Dat wil niet zeggen dat ze beter zijn dan hun
kinderen, of meer waard zijn als mens, ouders waren er gewoon eerder.
- Plek van ouders en de plek van kinderen.
- Welke gewoontes uit je geboorte gezin draag jij nu nog?
- Het hier en nu
Ben jij jezelf kwijt, herken jij jezelf niet meer?
Mensen die hiermee worstelen zijn gewend om zichzelf aan te passen, ze geven liever dan nemen, soms zelfs ‘verdwijnen’ ze voor de ander en cijferen zo zichzelf letterlijk weg. Het kan gebeuren dat je niet meer weet waar jij voor staat, niet meer weet wie je nu echt bent, of wie je zou willen zijn. In mijn praktijk zie ik dit vaak bij gevoelige mensen of mensen die het gevoel hebben niet gezien te worden. We kunnen dan aan het werk gaan met een systeem- of persoonlijke opstelling. Cliënten hebben dan bijvoorbeeld één van de onderstaande problemen:
- Je voelt je niet gelukkig
- Problemen weg lachen
- je veroordeelt anderen vaak
- Je zoekt veel bevestiging van anderen
Bijna elke levensvraag waarin jij vastloopt, gerelateerd aan familie, relatie, gezondheid of werk kunnen doormiddel van een opstelling zichtbaar gemaakt worden. Elke maand is er een workshop Familie-& systeemopstellingen. Een opstelling kan (verborgen) blokkades zichtbaar maken waardoor het mogelijk is om deze helder te krijgen zodat je beter met de situatie om kunt gaan. Het is ook mogelijk om tijdens een privésessie jou levensvragen te behandelen. Omdat ik systemisch ben opgeleid zie en hoor ik jou niet alleen als individu, maar ook als iemand die onderdeel uitmaakt van het systeem. We kunnen echter pas compleet en bij onszelf zijn als alles een plaats mag hebben in onszelf, ook dat wat we bijvoorbeeld afwijzen vanuit het systeem.
Maart 2020
Agenda workshops
Opstellingen 14 maart ’26 van 13.30 t/m 17.30 uur `TICKET`
14 maart>13:30 - 17:30Opstellingen zaterdag 11 april ’26 – “TICKET”
11 aprilOpstellingen Zaterdag 20 juni ’26 – “TICKET”
20 juniMaak je persoonlijke afspraak
21 juni>08:00 - 31 december>17:00
